Projektligji i ri per arsimin e larte do te miratohet gjate seances se ardhshme te parlamentit shqiptar

Propozimi, personeli akademik mund te punoje me kohe te pjesshme ne universitete te tjera, dekanet dhe rektore jo

Ndryshimet e propozuara nga Ministria e Arsimit dhe Shkences, ne ligjin per arsimin e larte pritet te miratohen gjate seances se ardhshme te parlamentit shqiptar.

Tri dite me pare vete ministri i Arsimit Myqerem Tafaj eshte perballur me Komisionin Parlamentar per mjetet e informimit dhe edukimit publik, ku ka bere nje paraqitje te draftit qe do te miratohet. Propozimet e paraqitura nga MASH jane kontestuar jo vetem nga anetaret e ketij komisioni por edhe nga rektoret e universiteteve te Kryeqytetit.

Rektori i Universitetit te Tiranes, Dhori Kule ka bere nje liste gjate te pikave te ketij drafti te cilat cenonin autonomine e universiteteve publike, por pika ku eshte ndalur me shume ishte heqja e kompetencave qe universitetet publike, kane ne vendosjen e kritereve per pranimin ne institucionet e arsimit te larte.

Keshtu sipas rektorit Kule ndryshimet e propozuara i heqin te drejten universiteteve per te vendosur kriteret e pranimit te studenteve, duke i reduktuar kompetencat e universiteteve publike vetem ne propozimin e kritereve.

Ne nenin 33 te ligjit per arsimin e larte te miratuar ne vitin 2007, thuhet Institucionet e arsimit te larte kane te drejte te percaktojne kritere te vecanta per perzgjedhjen e kandidateve, te cilet kane mbaruar Maturen Shteterore, per tu pranuar ne ciklin e pare te studimeve.

Keto kritere behen publikisht te njohura nga institucionet e arsimit te larte te pakten nje vit para fillimit te pranimeve tё radhes ne institucion, se bashku me informacionin e nevojshem mbi institucionin respektiv dhe programet qe ofron.

Ndersa ne projekt ligjin e propozuar se fundmi nga MASH kompetencat e Universiteteve reduktohen thjeshte ne propozime. Ne nenin 18 te projektligjit shkruhet se Institucionet e arsimit te larte kane te drejte te propozojne kritere te vecanta per perzgjedhjen e kandidateve te cilet kane perfunduar maturen shteterore, per tu pranuar ne ciklin e pare te studimeve.

Keto kritere shqyrtohen dhe vleresohen nga Ministria e Arsimit dhe Shkences ne keshillim me konferencen e rektoreve dhe keshillin e arsimit te larte dhe shkences, dhe mbi kete baze ministri miraton me udhezim kriteret dhe procedurat e pranimit ne ciklin e pare te studimeve.

Ne kete menyre Ministria e Arsimit nuk do te jete me institucioni qe vetem miraton ose jo vendimet e Universiteteve por do te jete vete ajo qe do te vendose edhe per menyren dhe kriteret mbi baze te te cilave do te pranohen studentet ne universitete.

Punesimi me kohe te pjesshme

Nje nga pikat me te diskutuara ne arsimin e larte ka qene edhe dypunesimi i stafit akademik. Nese nje praktike e tille duhej lejuar apo jo.

Ne draftin e paraqitur nga Ministri Tafaj, lejohet dypunesimi por me kusht qe puna e dyte te jete e perkohshme dhe jo me kohe te plote. Sipas ketij drafti personeli akademik i punesuar me kohe te plote ne nje institucion te arsimit te larte publik ose privat, ka te drejte te punoje me kohe te pjesshme ne nje tjeter institucion te arsimit te larte brenda apo jashte vendit. Por per te ndermarre nje veprim te tille fillimisht pedagogu duhet te marre nje miratim nga titullari i institucionit te arsimit te larte.

Ky rregull duket se eshte vendosur vetem per personelin akademik, pasi asnje nga drejtuesit , rektore apo dekane nuk kane te drejte te angazhohen ne veprimtari te tjera mesimdhenie

MND nuk njihet jashte shqiperise

Masteri i nivelit te dyte, ne ligjin per arsimin e larte te miratuar me 2007, u konceptua si nje titull per te ekuivalentuar studimet universitare 1-2 vjecare qe kryheshin pas perfundimit te diplomave te vjetra 4-5 vjecare.

Sipas te dhenave te MASH ky titull u be shume i kerkuar sepse conte ne disa perfitime te lidhura me pranimin ne studimet e doktorates dhe gjithashtu shtonte pagen per nenpunesit ne administraten publike, nje faktor ky qe shkaktoi nje deformim shume te madh te struktures se cikleve te studimeve universitare. Ne propozimet e reja te ministrise nuk permendet asgje ne lidhje me kete diplome, ashtu sikuender nuk thuhet se cfare do te ndodhe me ata qe tashme e kane marre nje diplome te tille.

Titulli MND permendet vetem ne dispozitat e fundit te ligjit ku ne nje menyre shume delikate thuhet se kjo diplom nuk vlen per asgje, pasi MND nuk ka asnje ekuivalence te sakte me diplomat e huaja. Master of Philosophy eshte nje diplome e nje niveli shume me te larte se Masteri i nivelit te dyte.

MND-ja ne rastin me te mire mund te krahasohet me MSc, (masterin shkencor), te vendeve europine, por kjo do te ndodhe vetem ne rast se MND-ja eshte fituar pas nje diplome 4-5 vjecare, dhe jo pas diplomes Bachelor.