Injac Zamputti, historian dhe paleograf, njohes i literatures kishtare, transkriptues dhe komentues i doreshkrimeve te hershme, dhe i dokumenteve mesjetare per shqiptaret.

Per 100-vjetorin e lindjes Instituti i Historise kishte premtuar botimin e plote te studimeve historike

Qendra e Studimeve Albanologjike dhe Instituti i Historise organizojne 100-vjetorin e lindjes se historianit Injac Zamputti, me 12 shkurt, ora 12.00 ne sallen e Akademise se Shkencave.

Per Injac Zamputtin dhe per fillesat e shkrimit te gjuhes shqipe flet prof. dr. Seit Mancaku. Ai ka kontribut ne fushe te etimologjise, ishte njohes i literatures kishtare dhe i dokumentacionit te autoreve te vjeter te shqipes Buzuku, Bardhi, Budi, Bogdani. Mancaku i ka njohur tashme ketij historiani, meriten e mbrojtjes se nje teze re per vendin qe i duhej dhene "Mesharit" te Gjon Buzukut.

Nje nder punimet e tij te para ne kete fushe, eshte zberthimi i alfabetit te doreshkrimit te quajtur "Anonimi i Elbasanit", transkriptimi e komentimi i tij.

Per kontributin ne ndricimin e historise se Shqiperise te shekujve XVI-XVII flet historiani Pellumb Xhufi kurse Luan Malltezi, drejtor i Muzeut Historik Kombetar referon per punen e madhe ne fushen e dokumentacionit per historine mesjetare te shqiptareve.
Per dyzet vjet Injac Zamputti punoi ne fushen e studimeve historike ne Institutin e Shkencave dhe te Historise.

Ai mbahet mend si studiuesi qe dokumentin historik mesjetar e sillte prej latinishtes apo italishtes mesjetare, "gjuhe qe ishin armet e tij".
Ne vitet 60 nisi pergatitjen e studiuesve te rinj per te bere kerkime ne arkivat e Venedikut, Vatikanit, RaguzÄ—s, sepse ai vete (per shkak te origjines italiane) nuk mund te shkonte.

Ai transkriptonte, perkthente dhe komentonte dokumentet ne mikrofilma qe sillnin nxenesit e tij. Mbi kete lende Instituti i Historise botoi nje seri veprash: "Dokumente te shek. XV per Historine e Shqiperise (1479 -1499)" dhe seriali i librave "Dokumente per Historine e Shqiperise" deri ne vitet 1675-1699. Jane rreth 4500 faqe dokumente. Per kete arsye ky njeri nderohet sot nga Qendra e Studimeve Albanologjike dhe Instituti i Historise.

Eshte parashikuar ne program qe prof. dr. Ferit Duka te flase per historine osmane te shqiptareve ne optiken e Zamputtit; Behar Gjoka per "Gjergj Fishten sipas Injac Zamputtit" dhe Musa Vyshka per vepren e tij letrare.

Injac Zamputti u lind me 12 shkurt 1910 ne Shkoder, ku kishte lindur babai i tij, Romolo, me origjine italiane. Studioi ne kolegjin Saverian te Jezuiteve. Aty e mbajten mesues te letersise shqipe, koleg i ri i Ndre Mjedes, mik dhe koleg i albanologut italian, klerikut Zef Valentinit.

U martua me vajzen shkodrane Roza dhe krijoi familje te madhe. Studioi ne Universitetin e Triestes per Shkencat Politike ku mbron temen "700-a Veneciane dhe Shqiperia".

Eshte akoma ne fazen e pare te vepres e cila deri ne fund te Luftes se Dyte Boterore i perket krijimtarise letrare. Bashkekohes i Ernest Koliqit, Migjenit, Vincenc Prenushit, shkroi publicistike ne revistat "Hylli i Drites", "Leka" dhe ne "Kumbonat e se dieles". Botoi vellimet me novela "Zemra njerezish", "Atje, nen hijen e Rozafes", melodramen "Damiani himariot" dhe dramen historike "Guri i themelit".

Si kritik ai ka dy vepra madhore: "Ekskursion ne vepren e Kadarese" dhe "Fishta, koha, njeriu, vepra".

Eshte botuar gjithcka qe ai ka shkruar me pseudonimet Ales, Notarios, Pol-iglota, Rosea, Sila, Sirena etj. deri ne Luften e dyte Boterore, pjesa tjeter ku ai fillon dhe shfaqet si historian, eshte botuar neper revista dhe buletine shkencore.

Artikujt me karakter historik, etnologjik, etik, gjuhesor, arkeologjik i boton ne "Buletinin e Shkencave", ne revisten "Studime Historike", "Studime Filologjike". Kjo eshte nje lende qe mbetet per tu botuar ne nje vellim me vete.

Drejtori i Institutit te Historise, Beqir Meta premtoi me 2008 se ne 100-vjetorin e lindjes se Zamputtit, ne vitin 2010, do te botohej vepra e tij e plote. Fjala ishte per studimet historike, ndersa vepra letrare e permendur me lart si letersi e tradites, duket me e veshtire qe te ribotohet pas gjysme shekulli.

Ne vitin 1988 boton punimin "Mbishkrimi i Arberit" dhe " Mbishkrimi i Brarit" i lexuar per here te pare prej tij ne menyre te plote.

Po ate vit del perkthimi i tij "Burgimet e mija" te Pashko Vases.
Ne vitet e fundit botoi tek "Hylli i Drites" nje ese per fillimet e letersise ne gjuhen shqipe. Punimi i fundit ishte per aksionin kolonizues te Dionisit dhe luftrat iliro-romake.

Ne vitin 1995 i jepet dekorata "Punonjes i shquar i Shkences dhe i teknikes per kontribut shume te shquar ne zhvillimin e shkencave albanologjike".
Ne vitin 1993 riatdhesohet ne Itali ku vdiq, me 28 shkurt 1998 ne Tivoli.